عامل و منشا عصمت در اسلام

عامل و منشا عصمت در اسلام

متکلمان اسلامی در این باره به دو عامل اشاره نموده اند :1 . پیامبران و اولیای خاص الهی از نظر آگاهی و شناخت خداوند ، در مرتبه ای بسیار بالاقرار دارند و هیچ چیز را برای رضا و خشنودی خداوند و عشق به او ، ترجیح نمیدهند.به تغییر دیگر ، شناخت آنان از عظمت و جلال و جمال خداوند ، مانع از آن میشود که به غیر از خداتوجه کنند و یاعشق بورزند و اندیشه ای جز رضای خدا را در سر بپرورانند. چنین افرادی همواه خداراناظر اعمال و کردار خود میدانند و اصولا در محضر چنین خدایی ، فکر گناه و معصیت  به ذهن آنانخطور نمیکند ، تا چه رسد به انجام آن.اینان اگر خدارا نیز میستایند ، به دلیل شایستگی و اهلیت وعظمت مقام الهی و نه چیز دیگر . به تعبیری دیگر ، آنان از سر عشق به مقام الهی عبادت میکنند.2 . پیامبران و اولیای خاص الهی از نتایج نیکوی اطاعت خدا و پیامدهای ناگوار معصیت و گناه ، آگاهیکامل دارند. بی گمان انسن عاقل اگر از نتایج ناگوار عمل خود آگاهی یابد ، طبعا از آن عمل رومیگرداند.برای مثال ، فرد عاقلی که میداند اگر به سیم برق دست بزند میمیرد ، هرگز چنین کاری نمیکندبنابراین او نسبت به این عمل ، نوعی مصونیت دارد . حال اگر افرادی مانند پیامبران و پارسیان از نتایجبسیار ناگوار گناهان آگاه گردند _ بگونه ای که جهنم و عذاب را با چشم ببینند و از اراده ی نیرومندینیز برخوردار باشند _ طبعا به نوعی از گناه مصونیت میابند.

منشا عصمت پیامبران : 

بنابراین منشا عصمت پیامبران الهی ، علم آنان نسبت به عظمت وجمال وجلال خداوندو آگاهی کاملآنها از نتایج ناگوار گناهان است. این آگاهی همچنین سبب میشود اراده بر انجام یا ترک عمل نیز نیرومند ترگردد. البته عنایات و امدادهای غیبی خداوند نیز شامل حال انان میشود ولی به گونه ای نیستکه اختیارشان را صلب کند بنابه آنچه بیان شد ، عصمت پیامبران الهی به سبب شایستگی ذاتی ،مجاهدت های فردی و اجتماعی آنها و از سویی به دلیل عنایات و توجهات خداوند است.عنایاتی که مسوولیت بیشتری برای آنان به ارمغان می آورد البته تاثیر امدادهای غیبی و عنایت هایخداوند در عصمت نوع اول بیشتر است.